Rakamlar çelişkili, yardımlar şov

06 May 2021

Hükümetin dağıtımına başladığı patates-soğan, inkar ettiği yoksulluğu gözler önüne sererken, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve TMO'nun verdiği rakamları birbirini tutmuyor

Reyhan Hacıoğlu/İstanbul

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın “1 milyon 250 bin ton patates ve 300 bin ton soğanı Ramazan’da hibe olarak ihtiyaç sahiplerine dağıtacağız” açıklaması sonra başlayan patates soğan dağıtımı utandıran görüntüler eşliğinde devam ediyor. Kaymakamların poz verdiği dağıtımlarda sağlık koşulları hiçe sayılırken, "Tam kapama" sürecinde hiçbir yardım alamayan yurttaşın 20 gün boyunca 10 kilo soğan 20 kilo patates ile nasıl geçineceği ise merak konusu.

Maksat 'yardım olsun'!

AKP'nin şova dönüştürdüğü patates soğan dağıtımı "tam kapanma" yasağına rağmen tam gaz devam ediyor. Dün akşam Eskişehir Tepebaşı'da yasağa rağmen yapılan dağıtım pes dedirtti. Salgın nedeniyle 29 Nisan-17 Mayıs tarihlerinde ülke genelinde tam kapanma uygulanırken, Eskişehir’de yurttaşlara kaymakamlık aracılığıyla yapılan dağıtım nedeniyle insanların sokağa çıkma mecburiyetinde bırakılması pes dedirtti.

Patates ve soğan dağıtıldığını duyan yurttaşlar birkaç mahalle uzaktan yollara düşerek patates ve soğan alabilmek için kilometrelerce yürümek zorunda kaldılar. Dağıtılan patates ve soğandan almak isteyen yurttaşlar salgına rağmen uzun kuyruklar oluşturdu.

'Böyle yardım yapılmaz'

Duruma tepki gösteren yurttaşlar “Yardım böyle yapılmaz. İhtiyaç sahiplerinin kapılarına götürülerek teslim edilmesi gerekir. Sokağa çıkma yasağı olmasına rağmen patates ve soğan almak isteyen insanlar yardımdan yararlanabilmek için sokağa çıkmaya mecbur bırakılıyorlar. Birkaç mahalle öteden gelenler var. Aldıklarını ellerinde taşıyamayacakları için araçlarıyla gelmek zorunda kalıyorlar. Dağıtım sırasında da uzun kuyruklar oluşuyor ve sosyal mesafe kuralı uygulanmıyor. Birer çuval patates ve soğan uğruna insanlar corona virüse yakalanma riskiyle hatta ölümle karşı karşıya kalabilirler” diyerek tepki gösterdi. Öte yandan geçtiğimiz günlerde de Antep Şahinbey'de yasağa saatler kalırken, dağıtım yapılmış ve izdihama neden olunmuştu.

Alımda dahi kayırma!

Binlerce çiftçinin ürünü elinde kalırken yasakların canına tak ettiği yurttaşlar hallerde çürüyen ürünlerini dökerken, AKP'nin aldığı patates, soğan ve çeltik ile çiftçiye destek olunduğu iddiası da gerçek dışı çıktı. Gazetemize konuşan Tarım Orkam Sen Genel Başkanı Ahmet Keleş, "Tarım politikalarıyla soğan ve patates çiftçinin elinde kaldı. Ki alınan yerler daha çok AKP'nin oy deposu olan yerler. Dolayısıyla oradaki insanların tepkisini biraz dindirme ve sindirme amaçlı yapılan bir durum. Oradaki alımlar da bizim gözlem ve duyumlarımız yine yüksek düzeyde arazisi olan, ekimi olanlardan bir alım olduğu. Diğer ekimler de tarlada, ambarlarda bozulan da bozuldu" dedi.

Taban içinde de kayırma

"Daha çok AKP'li sermayedarlara yarayan bir alım oldu patates soğanda" diye Keleş, "Yani orda emekçi olup tarlasını ekip oyunu AKP'ye veren ama arazi sayısı düşük olanlar oldu. Yani az ürünü olanın ürünü kaldı yine. AKP kendi içinde bile daha çok sermayedar olup olmadığı veya o yerde ne kadar etkin olduğu üzerinden bir tavır sergiliyor" diye belirtti. Tarım politikaları ile yaratılan tahribata da değinen, "Diğer bir boyut da ciddi bir kuraklık var ve bunun sebebini salt ilahi bir adalete bırakmak yerine son yıllarda kullanılan sertifikalı tohum ve ilaçlamanın toprakta yarattığı tahribatın incelenmesi lazım yani uygun bu tohum incelenmeli. Onun yerine Allah'a havale edilmiş. 'Bu sene ürün olmadı mahsul olmadı' diye. Bu da çaresizliğin yaratıldığı ve bilgilendirme olmadığının göstergesi" dedi.

İthalat çiftçiyi bitirdi

"Tarım alanları ciddi bir tehlike altında aslında" diyen Keleş, "Bir yandan ekilen ürünlerin çok ucuz olması, ithalatla getirilen ürünün daha yüksek para ile ithal edilip hem buradaki ürünün önüne geçmesi ve yine kullanılan ilaç ve tohumlar. Yine yapılan doğa tahribatı da etkili. İkizdere'deki taş ocağı Mardin’i nasıl etkiler demeyin. Etkiler ya da Lice'deki ağaç kıyımı. Yani doğaya zarar veren durumlar bunlar" diye belirtti.

Devlet destek değil köstek oluyor

"Devlet yardım ediyor algısı yaratıldı" diye devam eden Keleş devamında ise şunları söyledi: "Gübre ve mazot fiyatlarına gelen zamlar çok yüksekti. Örneğin 3 TL'den 5 TL'ye çıkan fiyatlar ve yine sertifikalı tohumdan kaynaklı çok gübre kullanmak zorunda kaldı. 2021 bütçesinde mazot ve gübre desteği de kesildi. Aslında tarımı bitirmeyi amaçlıyorlar ve ithalata yönelelim gibi bir zihniyet var karşımızda. Türkiye'de ne yazık ki tarımsal bir destekten bahsetmiyoruz ve üretimi teşvik değil durduran politikalar söz konusu."

Herkes de ayrı bilgi!

Yapılan dağıtım ile ilgili bir başka çelişkili durum ise dağıtıldığı iddia edilen oranlarla ilgili. Erdoğan "1 milyon 250 bin ton patates ve 300 bin ton soğan" gibi bir rakam ifade ederken, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) 120 bin ton alım yaptıklarını açıkladı. Dağıtımın bayrama kadar süreceği belirtilse de rakamlar çok gerçekçi durmuyor. Geçtiğimiz günlerde dağıtımı değerlendiren Dünya Gazetesi'nden tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım, “2020 yılına baktığımız zaman Türkiye’de 5 milyon 200 bin tonluk patates üretimi. 2 milyon 200 tonlukta bir soğan üretimi gerçekleşti. Cumhurbaşkanlığı talimatıyla Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli elde kalan soğan ve patatesi satın alarak vatandaşa dağıtılacağını bildirdi. Burada ciddi yanlışlıklar da yapılıyor. Anadolu Ajansı çiftçiden 1 milyon 200 bin ton patates alınacağını. 200 bin ton soğan. 750 bin ton da çeltik alınacağını haber yaptı. Böyle bir veri mümkün değil" dedi. Yine çeltik oranına da değinen Yıldırım, "Biz sahada çalışma yapan Toprak Mahsulü Ofisi yetkilileriyle görüştüğümüzde patateste 200 ile 300 ton civarında ürün olabileceği. Soğanda 40-50 bin ton. Çeltikte de 40-50 bin ton ürün olabileceği ifade edildi. Ama Sayın Cumhurbaşkanı bile bunu ekranlardan böyle açıkladı. Bu bilgileri kim verdi nasıl böyle sunulabiliyor? Çünkü Türkiye’nin toplam çeltik üretimi mesela 900 bin ton civarında. Dolayısıyla zaten biz hiç pirinç tüketmesek buna rağmen üreticinin elinde 750 bin ton çeltik kalması mümkün değil" dedi.

Çelişkili rakamlar

TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal AA muhabirine geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, üreticinin elinde kalan patates ve soğanın ihtiyaç sahibi ailelere dağıtımı kapsamında bugüne kadar 120 bin ton ürün aldıklarını, üreticiye de 25 milyon liralık ödeme yaptıklarını bildirdi. Güldal, "Ürünler büyükşehirlerden başlamak üzere sevk edilmeye başlandı. Patates ve soğan alınan şu anda 25 il bulunuyor. Patateste ağırlıklı olarak Niğde, Nevşehir, Bitlis-Ahlat ve Konya'da üretim var. Soğanda da Ankara-Polatlı, Amasya ve Çorum gibi illerde üretim mevcut. Az miktarda ürün olan illerden de alım gerçekleştirdik. Tamamen üretici örgütleri ve ziraat odalarıyla işbirliği yaparak beraber çalıştık. Üreticiyle çok hızlı şekilde çalışmak üretici örgütlerinin organizasyonuyla mümkündü. Bugüne kadar üreticiden 95 bin ton patates, 25 bin ton da soğan olmak üzere 120 bin ton ürün aldık."

'10 ton çeltik aldık'

Erdoğan'ın çeltikte de fiyat revizyonu yaparak üreticiden alım talimatı verdiğini belirten Güldal, "Bugün itibarıyla 10 bin ton çeltik TMO deposuna intikal etmiş oldu. Çeltiği stoklarda muhafaza edeceğiz. Çeltikte 31 Temmuz'a kadar alım yapılacak" dedi.


Etiketler : Reyhan Hacıoğlu, patates, Soğan,