Reisi: Füze meseleleri müzakere edilmez. Biden'la görüşmeyeceğim

21 Haz 2021

İran'da Cumhurbaşkanı ilan edilen Ayetullah İbrahim Reisi, ilk basın toplantısında "Ulusal çıkarların garanti altına alındığı her türlü müzakereyi destekliyoruz. Dış politikada tüm dünya ülkeleri ile angajman, geniş ve dengeli bir etkileşimi ilke edineceğiz. Ülkemizin çıkarları garanti edilmezse, nükleer anlaşmayı müzakere etme niyetinde değiliz" dedi. Reisi ABD Başkanı Joseph Biden görüşmeyeceğini söyledi

İran'da adayların üstü çizilerek yapılan en az katılımın olduğu seçimde Cumhurbaşkanı ilan edilen Seyyid İbrahim Reisi, yerli ve yabancı gazetelerin katılımıyla ilk basın toplantısını düzenledi.

İran’da yeni seçilen Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Reisi 21 Haziran'da, yerli ve yabancı gazetelerin katılımıyla ilk basın toplantısını düzenledi. İrna ve Mehr'in haberine göre Seçime katılım oranı konusunda Reisi şunları söyledi: “Halkın koronvavirüs salgınına ve düşmanın psikolojik savaş yaratmasına rağmen seçime katılması dünya için önemli bir mesajı vardır. Mesajlardan biri ulusal birlik ve beraberlik mesajıydı. Bir başka mesaj da halkın ekonomik durumunu ve yaşam koşullarını değiştirme ihtiyacıydı. İran ulusunun mesajı yolsuzlukla, yoksullukla, ayrımcılıkla mücadele etmek ve tek kelimeyle hayatın her alanında adaleti sağlamaktı. İran milletinin mesajı, Şanlı İslam Devrimi'nin değerlerinde ısrar etmek ve başta Şehit General Süleymani olmak üzere İmam Humeyni’nin  ve şehitlerin yolunu sürdürmekti.” 

Reisi, iç politika öncelikleri hakkında, “Bu hükümetteki önceliklerimiz iş durumunu ve halkın yaşam koşullarını iyileştirmek olacaktır. Hükümetteki durum etkin bir idari sistemde iyileştirilecektir. Ülkede zaman zaman birçok dönüşüm eylemini engelleyen bürokrasiye de son verilmesi gerekiyor” dedi.

Hükümetin yolsuzluk sorunlarıyla ilgili yapacağı ana programını açıklayan Reisi, “Göreve başlayacağımız ilk günde tüm yolsuzluk ve rant yaratan platformların durdurulması ve bu mekanizmaların hükümet tarafından yeniden düzenlenmesi gerektiğini duyuracağız” ifadesini kullandı.

Dış politika 

Reisi dış politika tutumuyla ilgili bir soruya, “Dış politikada tüm ülkelerle geniş ve dengeli bir etkileşim izliyoruz. Ulusal çıkarların garanti altına alındığı her türlü müzakereyi destekliyoruz” yanıtını verdi. Reisi, "Dış politika açısından, dünyanın halkımızın bu destansı varlığıyla durumun değiştiğini dünya bilmeli. Bu duruma bakarak halk üzerindeki azami baskının bugüne kadar etkili olmadığını bilmeleri gerekir, bu yüzden yeniden düşünüp anlaşmaya geri dönmelidirler. Milletimiz baskılara direndiğini göstermiştir ve hükümetimizin dış politikasının Nükleer Anlaşma ile başlamadığını ve Nükleer Anlaşma ile sınırlı olmayacağını bilmeleri gerekir. Dış politikada tüm dünya ülkeleri ile angajman, geniş ve dengeli bir etkileşimi ilke edineceğiz. Aşındırıcı müzakerelerin gerçekleşmesine izin vermeyeceğimiz. Temel sonuç bizim meselemizdir ve büyük İran ulusuna bir şeyler getirmelidir" diye konuştu.

'ABD'ye yaptırımları kaldırmasını tavsiye ediyorum'

Reisi, ABD başkanı Joseph Biden ile görüşüp görüşmeyeceği sorusuna ‘hayır’ yanıtını verdi. Biden yönetimiyle müzakere yapıp yapmayacağı sorusuna Reisi, “Bay Biden neden önceki hükümetin taahhütlerine bağlı değil? Ciddi bir şekilde ABD yönetimine taahhütlerini bir an önce yerine getirmesi ve yaptırımları kaldırmasını tavsiye ediyorum. İran halkının Amerikalıların anlaşmayı ihlal etmesi nedeniyle nükleer anlaşmadan iyi bir anısı yoktur. Biz ABD’yi taahhütleri konusunda dürüst olmaya çağırıyoruz. Ancak bölgesel ve füze meseleleri müzakere edilmez konulardır. Ülkemizin çıkarları garanti edilmezse, nükleer anlaşmayı müzakere etme niyetinde değiliz” dedi.

Suudi Arabistan politikası

Reisi İran’ın Suudi Arabistan ile ilişkilere ilişkin izleyeceği politika hakkında, “Başta komşu ülkeler olmak üzere tüm dünya ülkeleriyle ilişki kuracağımızı ilan ediyorum. Önceliğimiz komşularımız olacak. Suudi Arabistan’a gelince de iki ülkenin büyükelçiliklerinin yeniden açılması için bizim tarafımızdan herhangi bir engel yok ve bunu daha önce de duyurmuştuk. Şimdi de Suudi Arabistan ve diğer bölge ülkeleriyle ilişki ve diyalog kurmak için herhangi bir engel olmadığını ilan ediyoruz” ifadelerinde bulundu.

Yemen politikası

Reisi, İran’ın Yemen politikasıyla ilgili olarak şunları kaydetti: “Bana göre Yemen bizzat Yemenliler tarafından yönetilmeli ve Suudiler ve destekçilerinin her türlü müdahalesi durdurulmalıdır. İran İslam Cumhuriyeti, Yemen halkına karşı savaşın bir an önce sonlandırılması konusunda ısrar ediyor.”

Seçime katılım oranı

1979'da başlayan dini rejimin 42 yıllık tarihinde en düşük katılımlı Cumhurbaşkanlığı seçimi 18 Haziran 2021'de yapıldı. Yaşı ilerleyen dini Lider Ayetullah Hamaney'in yerine tayin edilmesi için hazırlandığı kaydedilen, yargıçlığı döneminde insan kıyımıyla ünlü Ayetullah İbrahim Reisi cumhurbaşkanı ilan edildi. 2021 İran cumhurbaşkanlığı seçimlerinde 300 kadar kişi adaylık başvurusu yapmıştı. Anca dini lider Hamaney ve kurmaylarının istemediği adayların üstü çizilmişti, Sadece 7 aday kalmıştı. Üç aday da çekilince sadece 4 aday seçimde yarışmıştı.

toplam 59 milyon kayıtlı seçmenden 28 milyonunun katıldığı kaydediliyor. Kesinleşmese de seçimlerine katılımın yüzde 48,8'de kaldığı görüldü.

'Katliam Ayetullahı' ve 'Kasap' diye adlandırılıyor

Sürgünde Türkiye (Ankara ve Bursa'da kaldı) ve Irak'ta kaldıktan sonra Paris'e yerleşen Ayetullah Humeyni 1 Şubat 1979'da Paris'in banliyösü Neauphle-le-Chateau'dan Mehrabad Havalimanı'na ve Tahran'a inmişti. Humeyni, şah rejimini devirmek için ittifak yaptığı komünist parti TUDEH üyelerine, Kürtlere karşı katliama ve idamlara başvurmuştu.

1988'de cezaevlerine doldurulmuş binlerce muhalif vardı. Humeyni (1 Şubat 1979 - 3 Haziran 1989 arası rejimi yönetti) Humeyni rejimi muhalifleri yok etmek için 4 kişilik yargı komitesi oluşturmuştu. Bu 4 kişilik komitenin bir üyesi  İbrahim Reisi idi. Binlerce insanı darağacına ve işkenceye götürdüler. Bu nedenle  İbrahim Reisi,  “Katliam Ayetullahı” ve “Kasap” olarak adlandırılıyor.

Humeyni 1989'da ölünce yenine Ayetullah Hamaney dini lider oldu. Hamaney de Reisi'nin acımasızlığını kullandı. Reisi 1990-1995 yıllarında Tahran Cumhuriyet Başsavcılığı görevine yükseltildi. Reisi 1994-2004 tarihleri arasında Din Adamları Özel Mahkemesi’nde başsavcı yapıldı. 2016'da da Meşhed kentindeki ülkenin en büyük hayır kurumu olan, milyarlarca dolar bütçesi bulunan İmam Rıza Türbe ve Külliyesi Vakfı (Astan-ı Kuds-i Rezerv) başkanı İbraihim Reisi oldu. 2017'de cumhurbaşkanlığı seçimlerine aday oldu Hasan Ruhani karşısında kaybetti. İbrahim Reisi 2019’da Yargı Erki Başkanı yapıldı. Peşisira Uzmanlar Meclisi’nin Başkan Yardımcılığı da Reisi'ye verildi. Reisi'yle ilgili eleştirilerden biri 2019'un Kasım ayında petrol fiyatlarındaki artışın tetiklediği eylemlerde tutuklanan protestocularla ilgili. Eylemler, devlet güçleri tarafından sert ve kanlı şekilde bastırılmıştı. Uluslararası Af Örgütü (AI) 304 kişinin öldürüldüğünü söylerken, Reuters ajansı 1500 kişi olarak duyurmuştu.

DIŞ HABERLER


Etiketler : İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi,