Taliban heyeti AKP-MHP hükümetiyle görüşmek için Ankara'ya geldi

14 Eki 2021

Afganistan'ın başkenti Kabil'i 15 Ağustos'ta ele geçirince büyük kaçışa neden olan ve kadınları eğitim sisteminin dışına atma kararları alan Taliban bir heyeti Ankara'ya gönderdi

Afganistan'ı ele geçiren Talibanj'ın Dışişleri Bakan Vekili Mevlevi Amir Khan Muttaqi başkanlığındaki bir Taliban heyeti Türkiye'ye geçti. 

Afgan barış aktivisti Muhammed Celal, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, “Dışişleri Bakan Vekili Mevlevi Amir Khan Muttaqi (Emirhan Muttaki) başkanlığındaki IEA'dan (Afganistan İslam Emirliği) üst düzey bir heyet bugün Türkiye'ye gitti” diye yazdı.

Mevlevi Amir Khan Muttaqi başkanlığındaki heyet, 12 Ekim 2021'de AB ve ABD yetkilileriyle Katar’ın başkenti Doha’da bir araya gelmişti.

Türkiye Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, 13 Ekim'de yaptığı açıklamada, “Yerinde inceleme, nasıl angajmana gireceğimizi konuşmak bakımından ve Taliban'a telkinlerimizi söylemek adına dört veya beş dışişleri bakanı olarak Afganistan'ı birlikte ziyaret etmeyi kararlaştırdık. Şu anda telefonla bu çalışmalarımızı sürdürüyoruz" demişti.

Ankara'da Afganistan Çalıştayı

Türkiye Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu da 13 Ekim'de Ankara’da, "Afganistan" konulu Çalıştay düzenledi. Çankaya Köşkü’nde gerçeklestirilen çalıştaya Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu üyeleri, bakanlıkların ve kurumların ilgili temsilcileri, akademisyenler, düşünce kurulusu ve medya temsilcileri katıldı.

Afganistan’daki siyasi dengeler, Taliban döneminin siyasi, dini, sosyolojik, jeopolitik yansımaları ve Türkiye’nin buradaki rolü, Türkiye-Afganistan ilişkilerinin geleceği tartışıldı. 

Afganistan kaynaklı göç akını ele alınırken uluslararası toplumun acil ve önleyici tedbirler almasının elzem olduğu kaydedildi. 

Erdoğan: Aynı kafa yapısı

AKP'li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Temmuz 2020'de henüz Afganistan hükümeti görevdeyken Lefkoşa'da bayram namazı sonrası yaptığı açıklamada, Taliban için şunları söylemişti: "Nasıl ki Amerika’yla bazı görüşmeleri Taliban yaptıysa, herhalde Taliban bu görüşmeleri Türkiye’yle çok daha rahat yapması lazım. Çünkü Türkiye, onun inancıyla alakalı ters bir yanı yok. Ters bir yanı olmadığı için de onlarla bu konuları daha iyi görüşeceğimize, anlaşabileceğimize ihtimal veriyorum.” 

Çekilme süreci sonrası Doha

ABD 2001'de Afganistan'ı işgal etmişti. Türkiye de askeri güç göndererek destek vermişti. Son ABD ve NATO askeri 31 Ağustos 2021'de çekildi. Büyük kaçış yaşandı, kanlı saldırılar oldu göç sırasında. Havaalanına akınlar sırasında dramatik görüntüler yaşandı. Taliban yönetimi döneminde IŞİD-Horasan Havaalanı yakınlarında bombalar patlattı ve Kunduz kentindeki Şiilere ait bir camiyi hedef aldı. Saldırılarda onlarca kişi hayatını kaybetti. 

ABD bu çekilme sürecinde Taliban ile istihbari ve askeri görüşme halinde oldu. ABD Kabil elçiliğini de boşaltıp Katar'ın başkenti Doha'da çalışmalarını yürüttü.

Afganistan'dan çekilme sonrası ABD heyeti ile Taliban ilk kez yüz yüze görüşmesini de Ekim'in ikinci haftası Doha'da yaptı. ABD'li yetkililer görüşmeleri "samimi ve profesyonel" olarak nitelendirdi. ABD Afganistan'a yönelik insani yardım sağlamayı kabul etti. ABD vatandaşlarının Afganistan'dan tahliyesi ve radikal örgütler de konuşuldu. ABD, toplantının Taliban'ın tanınması anlamına gelmediğini yineledi. 

AB'den yardım

Öte yandan 12 Ekim 2021'de G20 ülkeleri sanal ortamda Afganistna zirvesi yaptı. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan da G20 Liderler Zirvesi'ne İstanbul'dan video yoluyla bağlandı. Avrupa Birliği'nin (AB), Afganistan gündemli G20 toplantısında 700 milyon euro'luk ek acil yardım paketi açıklandı. Böylece AB'nin Afganistan ve çevre ülkeler için açıkladığı paketin toplam kapsamı 1 milyarı buldu.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Afganistan'da büyük insani ve sosyo-ekonomik yıkımı önlemek için elimizden gelen her şeyi yapmalıyız" dedi. Afgan makamlarla herhangi bir ilişki kurmak için şartlarının insan hakları da dahil olmak üzere açık olduğunu söyleyen Leyen, Ağustos ayında ülkede yönetimi ele geçiren Taliban'ın eylemlerinin bedelini Afganların ödememesi gerektiğini dile getirdi: "Destek paketi, Afgan halkı ve yardım sağlayan ülkenin komşuları içindir" dedi. Söz konusu acil yardım paketinde sağlık, barınma, güvenlik ve insan haklarının korunmasına dair destekler bulunuyor.   

Taliban'dan göç dalgası tehdidi

Başkent Kabil dahil tüm ülkede kontrolü sağlayıp İslami Emirlik geçici hükümeti ilan eden Taliban, AB'nin Afganistan için 1 milyar euroyu bulan destek paketi vaat etmesinin ardından yaptığı açıklamada, yaptırımlar yoluyla baskı yapma girişimlerinin güvenliğe zarar vererek ekonomik sığınmacı dalgası tetikleyeceğini söyledi.

Dışişleri Bakanı Vekili Emirhan Muttaki, Katar'ın başkenti Doha'da Batılı diplomatlarla buluşmasında şu ifadeleri kullandı:

"Afgan hükümetini zayıflatmak kimsenin çıkarına değil, çünkü olumsuz etkileri doğrudan dünyanın güvenliğine zarar verip ülkeden ekonomik göç yaratacaktır. Dünya ülkelerinden mevcut yaptırımları sona erdirmelerini, bankaların normal faaliyet göstermesine izin vermesini talep ediyoruz ki, hayır kurumları, kuruluşlar ve hükümet çalışanlarına kendi rezervleri ve uluslararası mali yardımlarla maaş ödeyebilsin."

 

ANKARA


Etiketler : Taliban,